Capaciteit thuisbatterij berekenen: zo kiest u het juiste formaat
- Hoe berekent u de benodigde capaciteit van een thuisbatterij?
- Van berekende capaciteit naar de juiste thuisbatterij
- Verwar batterijcapaciteit niet met vermogen
- Wanneer heeft u genoeg aan 5 kWh?
- Wanneer is 10 kWh of meer interessant?
- Houd rekening met uw toekomstige energieverbruik
- Conclusie
- Veelgestelde vragen
De juiste capaciteit van een thuisbatterij kiezen draait vooral om twee zaken: hoeveel zonne-energie u overdag overhoudt en hoeveel stroom u gebruikt wanneer uw zonnepanelen niet of nauwelijks meer produceren. Zeker in Nederland wordt die berekening steeds belangrijker nu de salderingsregeling zonnepanelen verdwijnt.
Wilt u de capaciteit van een thuisbatterij berekenen, dan moet u dus verder kijken dan alleen uw jaarlijkse stroomverbruik. In dit artikel leest u hoe u bepaalt hoeveel opslagcapaciteit u werkelijk nodig heeft, welke verliezen u moet meenemen en wanneer een thuisbatterij van 5 kWh, 10 kWh of meer logisch is.
Hoe berekent u de benodigde capaciteit van een thuisbatterij?
Voor een goede inschatting heeft u drie cijfers nodig: uw dagelijkse stroomverbruik, uw overschot aan zonne-energie en uw stroomverbruik in de avond en nacht.
Begin met uw dagelijkse stroomverbruik
Bekijk eerst hoeveel elektriciteit uw huishouden gemiddeld per dag gebruikt. Deze gegevens vindt u meestal via uw slimme meter, de app van uw energieleverancier of een energiemonitor.
Verbruikt u bijvoorbeeld 3.000 kWh elektriciteit per jaar? Deel uw jaarlijkse elektriciteitsverbruik dan door 365 om het gemiddelde dagelijkse verbruik te berekenen:
Gemiddeld dagelijks verbruik = jaarlijks elektriciteitsverbruik ÷ 365
3.000 kWh ÷ 365 ≈ 8,2 kWh per dag
Uw gemiddelde dagelijkse elektriciteitsverbruik is in dit voorbeeld dus ongeveer 8,2 kWh.
Bereken hoeveel zonne-energie u overhoudt
Vervolgens kijkt u hoeveel elektriciteit uw zonnepanelen opwekken die u niet direct zelf gebruikt.
Stel dat uw zonnepanelen op een dag 12 kWh produceren en uw woning daarvan direct 6 kWh verbruikt. Dan blijft er ongeveer 6 kWh over waarmee u een thuisbatterij kunt opladen.
Bepaal uw stroomverbruik in de avond en nacht
Bekijk daarna hoeveel elektriciteit u normaal gesproken gebruikt vanaf het moment dat de opbrengst van uw zonnepanelen afneemt tot de volgende ochtend.
Verbruikt uw woning in deze periode gemiddeld 4 kWh uit het elektriciteitsnet? Dan heeft u ongeveer 4 kWh bruikbare batterijcapaciteit nodig als u het grootste deel van uw avond- en nachtverbruik met opgeslagen energie wilt afdekken.
Bereken de aanbevolen bruikbare capaciteit
Vergelijk uw stroomverbruik in de avond en nacht met de hoeveelheid zonne-energie die u overdag beschikbaar heeft om de batterij op te laden.
Een bruikbaar uitgangspunt is uw avond- en nachtverbruik, aangevuld met een kleine marge. De batterij moet echter niet zoveel groter zijn dat u hem met uw gebruikelijke zonne-overschot nauwelijks volledig kunt opladen.
Een voorbeeld:
Dagelijks stroomverbruik: 10 kWh
Opwek zonnepanelen: 12 kWh
Direct eigen verbruik: 6 kWh
Overschot zonne-energie: 6 kWh
Verbruik in avond en nacht: 4 kWh
Aanbevolen bruikbare capaciteit: circa 5 kWh
In deze situatie kan ongeveer 5 kWh bruikbare opslagcapaciteit voldoende zijn om het normale nachtverbruik van 4 kWh op te vangen. Tegelijkertijd blijft de batterij klein genoeg om met het dagelijkse zonne-overschot van 6 kWh te kunnen worden opgeladen.
Kengetal | Voorbeeld gemiddeld huishouden (lente/herfst) |
Dagelijks stroomverbruik | 10 kWh |
Opwek zonnepanelen | 12 kWh |
Direct eigen verbruik | 6 kWh |
Overschot zonne-energie | 6 kWh |
Verbruik in avond en nacht | 4 kWh |
Geschatte bruikbare batterijcapaciteit | circa 5 kWh |
Van berekende capaciteit naar de juiste thuisbatterij
Uw berekening is slechts het vertrekpunt. Bij het kiezen van een daadwerkelijk batterijsysteem spelen ook de bruikbare capaciteit, efficiëntieverliezen, ingestelde reserves en de beschikbare zonnestroom een rol.
Let op het verschil tussen nominale en bruikbare capaciteit
De nominale capaciteit is de totale hoeveelheid energie die een batterij technisch kan opslaan. De bruikbare capaciteit is het gedeelte dat u in de praktijk kunt ontladen.
Een batterij met een nominale capaciteit van 5 kWh en een Depth of Discharge van 80% levert bijvoorbeeld ongeveer 4 kWh bruikbare energie.
Vergelijk thuisbatterijen daarom bij voorkeur op de bruikbare capaciteit die de fabrikant opgeeft en niet alleen op het grotere nominale getal.
Houd rekening met energieverlies en batterijreserve
Tijdens het laden en ontladen gaat een deel van de energie verloren. Daarnaast houden veel systemen bewust een kleine energiereserve achter om de batterij te beschermen of noodstroom beschikbaar te houden.
Een beperkte marge boven uw berekende verbruik kan daarom verstandig zijn. Controleer voor aankoop altijd het rendement, de bruikbare capaciteit en de mogelijke reserve-instellingen van het systeem.
Controleer of u de batterij regelmatig kunt opladen
Een grotere batterij heeft weinig nut wanneer uw zonnepanelen onvoldoende stroom overhouden om deze te vullen.
Wordt de batterij voornamelijk met overtollige zonnestroom geladen en produceert uw installatie gemiddeld slechts 4 kWh overtollige zonne-energie per dag, dan zal een thuisbatterij van 8 kWh regelmatig maar gedeeltelijk worden opgeladen.
Bekijk daarom bij voorkeur meerdere maanden aan gegevens uit uw omvormer of slimme meter. Daarmee krijgt u een realistischer beeld dan wanneer u alleen naar een zonnige zomerdag kijkt. Wilt u de capaciteit van uw thuisbatterij berekenen voor uw eigen situatie, gebruik dan bij voorkeur gegevens over meerdere maanden in plaats van één momentopname.
Verwar batterijcapaciteit niet met vermogen
Capaciteit en vermogen zijn twee verschillende eigenschappen.
De capaciteit, uitgedrukt in kilowattuur (kWh), vertelt hoeveel energie een thuisbatterij kan opslaan. Het vermogen, uitgedrukt in kilowatt (kW), bepaalt hoeveel stroom de batterij op één moment kan leveren.
Een batterij kan bijvoorbeeld 10 kWh energie opslaan, maar een maximaal continu uitgangsvermogen van slechts 2 kW hebben. Zet u tegelijkertijd een waterkoker van 2,2 kW en een wasmachine van 1,8 kW aan, dan kan de batterij die gezamenlijke belasting niet volledig leveren. Het resterende vermogen moet dan alsnog uit het elektriciteitsnet komen.
Een simpele vergelijking:
Capaciteit in kWh = de grootte van het waterreservoir.
Vermogen in kW = hoe ver u de kraan kunt opendraaien.
U heeft dus beide gegevens nodig om te bepalen of een thuisbatterij bij uw huishouden past.
Vergelijk uw berekening met beschikbare batterijconfiguraties
Zodra u weet hoeveel batterijcapaciteit u nodig heeft, kunt u uw berekening vergelijken met beschikbare opslagconfiguraties.
Komt uw berekening bijvoorbeeld uit op ongeveer 5–8 kWh, dan kunt u kijken naar een systeem dat dicht bij deze capaciteitsbehoefte ligt, zoals de EcoFlow STREAM AC 5000 met een basiscapaciteit van ongeveer 5 kWh.
Heeft uw huishouden meer opslagcapaciteit nodig, dan kan een grotere configuratie worden gekozen, zoals de EcoFlow STREAM AC 5000 + 2× uitbreidingsaccu 5000 met ongeveer 15 kWh opslagcapaciteit.
Voor huishoudens waarvan de toekomstige energiebehoefte nog onzeker is, biedt een uitbreidbaar systeem meer flexibiliteit. Zo kunt u beginnen met een capaciteit die aansluit bij uw huidige behoefte en later extra opslagcapaciteit toevoegen, bijvoorbeeld wanneer u een EV of warmtepomp aanschaft of wanneer het elektriciteitsverbruik van uw huishouden toeneemt.
Wanneer heeft u genoeg aan 5 kWh?
Een thuisbatterij van rond de 5 kWh kan passend zijn wanneer:
u 's avonds en 's nachts ongeveer 3 tot 5 kWh verbruikt;
uw zonnepanelen dagelijks een relatief beperkt stroomoverschot produceren;
u stadsverwarming of een hybride verwarmingssysteem gebruikt in plaats van een volledig elektrische warmtepomp;
u geen elektrische auto heeft of deze meestal ergens anders oplaadt.
In dergelijke huishoudens kan een kleinere batterij een groot deel van het avondverbruik opvangen zonder dat u betaalt voor opslagcapaciteit die zelden wordt gebruikt.
Wanneer is 10 kWh of meer interessant?
Een grotere thuisbatterij kan verstandiger zijn wanneer uw zonnepanelen regelmatig meer elektriciteit produceren dan een kleinere batterij kan opslaan.
Ook een volledig elektrische warmtepomp, thuisgeladen elektrische auto of hoog avondverbruik kan de benodigde capaciteit verhogen.
Daarnaast kan extra opslag interessant zijn wanneer u een dynamisch energiecontract gebruikt en meer elektriciteit wilt verschuiven tussen goedkope en dure uren.
Groter is niet automatisch beter
Een grotere thuisbatterij levert alleen voordeel op wanneer u de extra capaciteit ook daadwerkelijk gebruikt en opnieuw kunt opladen.
In de Nederlandse winter kan een grote batterij door de lagere zonneproductie regelmatig halfvol blijven. In de zomer kan juist het tegenovergestelde gebeuren: de zonnepanelen produceren genoeg, maar het stroomverbruik in de avond is te laag om de opgeslagen energie volledig te benutten.
Baseer de capaciteit daarom op uw eigen stroomverbruik en zonne-overschot, niet op het principe dat groter vanzelf beter is.
Houd rekening met uw toekomstige energieverbruik
Uw energiegebruik kan de komende jaren behoorlijk veranderen. Wie nu een batterij koopt, doet er daarom goed aan ook vooruit te kijken.
Verschillen tussen zomer en winter
De opbrengst van zonnepanelen verschilt in Nederland sterk per seizoen. Een batterij die in het voorjaar en de zomer dagelijks volledig wordt opgeladen, kan in de winter veel minder zonnestroom ontvangen.
Kijk daarom naar uw productie over meerdere maanden en dimensioneer uw batterij niet alleen op basis van de hoogste zomeropbrengst.
Een elektrische auto of warmtepomp
Een elektrische auto of warmtepomp kan uw stroomverbruik flink verhogen.
Bent u van plan om binnen enkele jaren een van beide aan te schaffen? Neem dat dan mee wanneer u de capaciteit van uw thuisbatterij berekent.
Een grotere batterij heeft echter alleen voordeel als er ook voldoende overtollige zonnestroom of goedkope netstroom beschikbaar is om hem op te laden.
Veranderingen binnen uw huishouden
Ook andere veranderingen hebben invloed.
Wanneer u vaker thuiswerkt, verbruikt u bijvoorbeeld meer elektriciteit terwijl de zon schijnt. Daardoor gebruikt u meer zonnestroom direct en blijft er minder over voor de batterij.
Extra bewoners of elektrische apparaten kunnen juist het stroomverbruik in de avond verhogen. Kijk daarom niet uitsluitend naar uw huidige cijfers, maar ook naar het verbruik dat u de komende jaren verwacht.
Kies eventueel voor een uitbreidbaar systeem
Weet u nog niet precies hoe uw energiegebruik zich gaat ontwikkelen? Dan kan een modulair batterijsysteem praktischer zijn dan direct extra capaciteit aanschaffen.
De EcoFlow STREAM AC 5000 kan bijvoorbeeld later worden uitgebreid met Expansion Battery 5000-modules.
Daarnaast kan een EcoFlow Smart Meter worden gebruikt om de netafname en teruglevering van elektriciteit in realtime te monitoren.
Conclusie
Wie de capaciteit van een thuisbatterij wil berekenen, moet vooral kijken naar twee cijfers: hoeveel overtollige zonne-energie er overdag beschikbaar is en hoeveel elektriciteit de woning gebruikt zodra de zonnepanelen weinig of niets meer produceren.
Verbruikt uw huishouden 's avonds en 's nachts ongeveer 4 kWh? Dan kan circa 5 kWh bruikbare batterijcapaciteit al voldoende zijn, mits uw zonnepanelen genoeg overschot produceren om de batterij regelmatig opnieuw te laden.
Kijk daarnaast naar toekomstige veranderingen. Een elektrische auto, warmtepomp of groeiend huishouden kan uw stroomverbruik verhogen. Met een modulair systeem zoals de EcoFlow STREAM-serie kunt u beginnen met ongeveer 5 kWh en later uitbreiden wanneer daar daadwerkelijk behoefte aan ontstaat.
Veelgestelde vragen
Hoelang kan een thuisbatterij ongebruikt blijven zonder te worden opgeladen?
Dat verschilt per batterij en fabrikant. Lithiumbatterijen kunnen doorgaans beter met een gedeeltelijke lading worden opgeslagen dan volledig leeg. Wanneer een batterij langdurig diep ontladen blijft, kunnen de cellen beschadigd raken. Raadpleeg daarom de opslag- en laadvoorschriften van de fabrikant wanneer u de batterij langere tijd niet gebruikt.
Moet ik mijn thuisbatterij altijd tot 100% opladen?
Veel LiFePO4-thuisbatterijen kunnen veilig tot 100% worden opgeladen. Het Battery Management System bewaakt daarbij onder meer de laadlimieten en de balans tussen de cellen.
De aanbevolen instellingen verschillen echter per systeem. Volg daarom voor dagelijks gebruik de richtlijnen van de fabrikant.
Kan ik beter investeren in meer zonnepanelen of een grotere batterij?
Als uw huidige zonnepanelen onvoldoende overtollige stroom produceren om een grotere batterij regelmatig op te laden, kan uitbreiding van de zonnecapaciteit logischer zijn dan direct extra batterijcapaciteit toe te voegen. Extra batterijcapaciteit is vooral zinvol wanneer er voldoende overtollige zonne-energie — of een andere goedkope energiebron — beschikbaar is om deze regelmatig te benutten.
Wat is de beste plaats voor een thuisbatterij?
Plaats een thuisbatterij op een droge en geschikte locatie die voldoet aan de temperatuur- en ventilatievoorschriften van de fabrikant.
Een garage of technische ruimte is vaak geschikt. Houd daarnaast rekening met de geldende elektrische installatievoorschriften en brandveiligheidseisen.
Welke EcoFlow-thuisbatterij past bij een berekende capaciteit van ongeveer 5 kWh?
De EcoFlow STREAM AC 5000 is een logische optie wanneer uw berekening uitkomt op ongeveer 5 kWh en u een uitbreidbaar AC-gekoppeld systeem zoekt. Controleer daarnaast of het beschikbare vermogen, uw zonne-overschot en de installatievoorwaarden bij uw woning passen.